W1847 r. dokonano zamiany gruntów pomiędzy hrabią Stanisławem Potockim a kilkoma rodzinami chłopskimi mieszkającymi w podpruszkowskim Gąsinie. Z relacji pani Anny Leśkiewicz wynika, że jedną z nich była rodzina Minkowskich. Grunta zasiedlone przez tych rolników dały początek dzisiejszej wsi Kanie. Od tamtego czasu wieś zaczęła funkcjonować jako samodzielna jednostka organizacyjna. Pomyślano o utworzeniu szkoły dla dzieci. W tym celu adaptowano karczmę dworską stojącą na terenie wsi, którą przekazali na ten cel hrabiostwo Potoccy. Szkoła miała dwa oddziały, uczono w niej rachunków, religii i języka rosyjskiego. Nauczanie języka polskiego było w tym czasie zabronione przez zaborcę. Po zniesieniu pańszczyzny przez władze carskie podczas powstania styczniowego z majątku wydzielono częś< gruntów i dokonano uwłaszczenia pracujących na nich wyrobników, dzięki czemu powiększył się obszar wsi Kanie. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z 1882 r. podaje, że w Kaniach było 11 domów i 90 mieszkańców. Majątek Potockich pozostawał w ich posiadaniu aż do 1936 r., kiedy to zmarł bezpotomnie hrabia Jakub Potocki. Gospodarstwo rolne znajdowało się w Popówku, natomiast rezydencją Potockich od 1855 r. był istniejący do dziś pałac w pobliskim Helenowie. Został on zbudowany na początku XIX w. dla Tomasza Adama Ostrowskiego, byłego podskarbiego nadwornego koronnego i późniejszego prezesa senatu Królestwa Polskiego. Po śmierci Jakuba Potockiego cały majątek, zgodnie z jego ostatnią wolą, miał być przeznaczony na cele charytatywne, ale wybuch wojny to uniemożliwił i w rezultacie po 1945 r. przejęło go państwo.Kiedy po rewolucji 1905-1907 Rosjanie zezwolili w Królestwie Polskim na nauczanie w języku ojczystym, rozszerzono program kańskiej szkoły do czterech klas, zastępując język rosyjski językiem polskim. Do szkoły tej uczęszczały także dzieci z pobliskich Otrębus, a przez pewien czas nawet część dzieci z Brwinowa, Nadarzyna i Pruszkowa. Wielkim autorytetem cieszyła się pani Górska, która uczyła w tej szkole przez 25 lat. |
